Nevresim ve Havluda GOTS Sertifikasyonu Yol Haritası

Organik Ev Tekstilinde GOTS Standardının Kapsamı

Küresel Organik Tekstil Standardı (Global Organic Textile Standard - GOTS), küresel olarak kabul görmüş bir standarttır [1], [5]. GOTS, organik tarım sertifikalı pamuğun ilk işleme adımı olan çırçırlanmasından başlayarak eğirme, dokuma, boya-terbiye, konfeksiyon ve ticarete kadar tüm tedarik zincirini kesintisiz olarak kapsar [1], [5]. Standardın temel amacı, tarladaki hasattan tüketiciye ulaşan nihai etikete kadar organik statüyü ve izlenebilirliği güvence altına almaktır [1].
GOTS çevresel, sosyal ve kimyasal kriterleri birlikte denetler [1]. Tedarik zincirinde sertifikasız tek bir halkanın bulunması dahi, nihai ürünün GOTS etiketiyle pazarlanmasını engeller [3].

Gözetim Zinciri, Fiziksel Ayrım ve Kimyasal Kriterler

Üretim tesislerinde organik lifler ile geleneksel (konvansiyonel) liflerin fiziksel olarak birbirinden kesin şekilde ayrılması zorunludur [2]. Aynı elyaf türünün organik ve geleneksel versiyonlarının birbiriyle karıştırılması yasaktır [2]. Tüm hammadde ve yarı mamul partileri işletme içinde açıkça etiketlenmeli ve takip edilmelidir [2]. Fason işletmelerle çalışan nevresim ve havlu üreticileri için özel bir kural geçerlidir: Fason işletmeler ana üreticinin Kapsam Sertifikasına (Scope Certificate - SC) fasoncu olarak kaydedilmeli ve GOTS kriterlerini eksiksiz uygulamalıdır; buna karşılık satın alınan iplik ve kumaşın tedarikçileri doğrudan kendi bağımsız GOTS sertifikasına sahip olmalıdır [3], [5].
Boyama ve terbiyede kullanılan tüm kimyasal maddelerin GOTS onaylı girdi listesinde yer alması zorunludur [1]. Formaldehit ve GDO'lu girdiler yasaktır; ağır metal içeren boyarmaddeler de yasaktır, ancak demir ve (mavi, yeşil, turkuaz tonlarda %5'e kadar) bakır için istisna vardır [2]. Ayrıca tesislerin atık su arıtma performansı düzenli olarak denetlenir [5]. Sosyal kriterler çerçevesinde, Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) ilkelerine dayalı olarak çocuk işçilik ve zorla çalıştırma yasakları, iş sağlığı ve güvenliği, adil ücret ve insani çalışma süreleri yerinde mülakatlarla kontrol edilir [1], [5].

Etiketleme Seviyeleri, TC Süreci ve Maliyetler

GOTS sistemi, organik lif oranına göre iki farklı etiketleme seviyesi sunar [4]. En üst düzey olan 'Organic' etiketi için nihai üründeki lif bileşiminin en az %95 oranında sertifikalı organik liften oluşması şarttır; kalan en fazla %5'lik pay elastan gibi teknik liflerden oluşabilir (örneğin %95 organik pamuk + %5 elastan içeren ürünler bu etiketi alabilir) [4]. İkinci düzey olan 'Made with organic' etiketi için ise asgari %70 organik lif oranı aranır; kalan %30'luk bölümde sentetik lif oranı en fazla %10 ile sınırlandırılmıştır [4].
Her ticari sevkiyat için yetkili belgelendirme kuruluşundan bir İşlem Sertifikası (Transaction Certificate - TC) talep edilir ve doğrulama sonrası alıcıya iletilir [3]. İşletmenin Kapsam Sertifikası yıllık yerinde denetimlerle yenilenir [5]. Tek bir tesise sahip bir üreticinin yıllık GOTS belgelendirme maliyeti kabaca 1.200 ile 3.000 Euro arasında değişmekte olup, buna tesis başına yıllık 180 Euro GOTS sistem katılım ücreti eklenir [3]. Kesin teklif yetkili belgelendirme kuruluşundan alınmalıdır [3].