Döşemelik Kumaş İhracatında Aşınma Standartları

Kontrat Kumaşlarında Aşınma Testlerinin Önemi

Döşemelik kumaş ihracatında aşınma testleri, alıcıların ve şartname hazırlayanların incelediği teknik göstergeler arasındadır [1], [2].
Kuzey Amerika ve Avrupa pazarlarında döşemelik kumaşların mekanik aşınma direncini belirlemek amacıyla birbirinden farklı test düzenekleri, hareket kinematiği ve standart metotlar uygulanmaktadır [1].

Wyzenbeek ve Martindale Yöntemlerinin Karşılaştırılması

ASTM D4157 standardı salınımlı silindir (oscillatory cylinder) yöntemidir [1]. Bu yöntem sektörde Wyzenbeek testi olarak adlandırılır [1]. Test esnasında kumaş numuneleri belirli bir gerilim ve basınç kuvveti altında sabit tutulur; aşındırıcı malzeme ile kaplı silindir yüzeyi kumaş numunesi üzerinde ileri-geri salınım hareketi gerçekleştirir [1]. Wyzenbeek testinde aşınma performansı 'çift sürtme' (double rub) birimi ile ölçülür ve raporlanır [1]. Test sırasında kullanılan aşındırıcı malzeme, kumaşın yapısına göre tel elek (wire screen) veya pamuk duck kumaşı olarak seçilmektedir [1].
Diğer yaygın aşınma yöntemi Martindale testidir [1]. Martindale testinde kumaş numunesi Lissajous eğrisi adı verilen özel bir geometrik desen boyunca çok yönlü dairesel sürtünmeye maruz bırakılır [1]. Wyzenbeek çift sürtme değerleri ile Martindale devir sayıları arasında bir dönüşüm yoktur [1]. Bu nedenle iki yöntemin sonuçları ayrı ayrı değerlendirilir [1].

Alıcı Şartnameleri ve Son Nokta Kriterleri

Şartnamelerde yer alan kabul edilebilir minimum aşınma eşik değerleri, sektör birlikleri (örneğin ABD'de Association for Contract Textiles - ACT) veya alıcı kuruluşların şartnameleri tarafından belirlenir [1], [2]. Kuzey Amerikalı kontrat kumaş alıcıları ticari alan projelerinde yüksek çift sürtme değerleri talep etmektedir [2].
Laboratuvar testinin sona erdirilmesinde değerlendirilen son nokta (end point), kumaş yapısındaki iki ipliğin kopması veya kumaş yüzeyinde belirgin düzeyde kabul edilemez bir aşınmanın oluşmasıdır [1]. Sürtünme ve aşınma sürecinde kumaşın renk değişiminin ve yüzey tonu kaybının analizi için Amerikan Tekstil Kimyacıları ve Renkçileri Derneği (AATCC) standart değerlendirme metotları kullanılır [3].